Lorg

Seumaidh ®

Mo bheatha agus beachdan ann am faclan

taga

Coimisean Mhic a’ Ghobhainn

#Gàidhlig agus Bancadh anns an RA

Ged a tha e math gu bheil ùidh aig daoine eile ann an cuisean na Gàidhlig eile mar fhoghlam, tha ùidh agamsa ann an cleachdadh na Gàidhlig ann an gnothachas agus gnìomhachais.

Tha cleachdadh na Gàidhlig ann am bancadh a’ fas nas miosa. Mar eisimpleir, chan eil e comasach Gàidhlig a cleachdadh air na seirbheisean air loidhne aca. Tha an aon rud a’ tachairt anns a’ Chuimrigh.

Tha seo a’ leantainn bho litir a sgrìobh mi don Choimisean Mhic a’ Ghobhainn.

Seo litir a sgrìobh mi an-diugh don Bhall Pàrlamaid agam:

Dear Stewart McDonald MP,

I would like to point your attention to this statement from the Welsh
Language Commissioner in May as it follows on from our conversation
earlier last month in Pollokshaws Library:

http://www.comisiynyddygymraeg.cymru/english/news/Pages/Following-a-decline,-Commissioner-recommends-a-way-ahead-for-banks.aspx

The Scottish Parliament, as you are aware, does not have full power
over banking and finance which is why I am bringing this to your
attention.

Could you have a read of the report as it will give an understanding or
at least a starting point of how banks can ensure Welsh language use
across their branches; and equally an understanding of how the same
could be replicated in Scotland to ensure Scottish Gaelic is promoted
and given equal parity with English and Welsh.

As you may already be aware, after discussions I had with your
predecessor, Tom Harris, he helped to bring about similar awareness a
couple of years ago in an Early Day Motion brought to the House on St
David’s Day.

For too long Westminster has passed over Gaelic language policy and
always refers the language to the Scottish Parliament. However, the
Scottish Parliament can only legislate on devolved issues.

As Gaelic is more than a language and a way of existing/being/living
across the UK (and beyond), it is only too right that the Gaelic
language (and all other indigenous languages of the UK) be considered
at all stages of legislating in Westminster, especially when dealing
with non-devolved issues.

Yours sincerely,

Jamie Wallace

9721bf51f1b4f3ca20e3/ef0d3608d0d1137fa284
(Signed with an electronic signature in accordance with subsection 7(3)
of the Electronic Communications Act 2000.)

Advertisements

Coinneamh mun a’ Ghàidhlig agus Coimisean Mhic a’ Ghobhainn

Bha coinneamh agam sa mhadainn leis a’ BhP agam, Tom Harris, mu Gàidhlig agus Coimisean Mhic a’ Ghobhainn. Bha Dòmhnall Caimbeul a neach-rannsachaidh aige is neach-rannsachaidh eile ann cuideachd. Chaidh an coinneamh seachad ceart gu leòr agus tha e ag èisteachd fhathast. Tha an dòras fhathast fosgailte.

Thuirt e gu bheil esan a’ bruidhinn “Breatannach” ach bha mi soilleir dha gun robh mi ann dìreach a bhruidhinn air Gàidhlig ann an co-theacsa eaconomaich agus sòisealta; agus cha robh mi ann a bhruidhinn air  dearbh-aithne – tha an comhnaidh cothroman ann sin a dhèanamh. Bha mi airson slighe air adhart lorg. Thurt mi ge-tà gun robh eagal orm air ro-innleachd aig a’ Phartaidh Labaraich a bhith na “One Nation State” oir tha e gu math bagrach do na cultaran is cànain againn san RA.

Cha robh fios aige air a’ Chòirn agus mhìnich mi gu bheil aithneachadh aca gu bheil iad an nàisean oifigeil a-nis. Bha iongantas air agus cha robh e a’ coimhead toilichte le sin.

Thuirt mi cuideachd ged a tha Cuimris gu math làidir san RA (misneach is cothroman gus Cuimris a chleachdadh), tha Cuimris gu math lag an-dràsta ann an comais le mion-cànain eile san Roinn Eòrpa; agus mar sin bu chòir do chothroman a bhith ann gus ar mìon-chànain a leaschadh air feadh an RA .

Bhruidhinn mi air ciamar a bhiodh e nas fhèarr ma bhios cùmhachdan cosnaidh againn. Mhìnich mi gu bheil adhartais math againn aig ìre a’ bhun-sgoil ach às dèidh na sgoile chan eil mòran cothroman ann an-diugh aig na sgoilearan a bhith a’ cleachdadh na sgìlean cànain ann an companaidh aca-fhèin an àite a’ dol a dh’obair airson companaidh eile no a’ dol air creideasan uile-choitcheann. Tha cothroman ann co-dhiu ann am foghlam, leasachadh agus craoladh.

Ann an co-theacsa na RA, bhiodh e math cothroman ann an Gàidhlig a chleachdadh ann an àite sam bith agus chan eil dìreach ann an Alba oir tha mòran duine aig a bheil Gàidhlig a’ fuireach ann am bàiltean eile taobh a-muigh Alba san RA dìreach mar a tha muinntir na Cuimrigh a’ fuireach ann an Alba. Tha feum ann fhathast airson urram co-ionnann aig Ìre RA airson Gàidhlig gu h-àraidh ann an comais leis a’ Chuimris – agus fiù ’s sa chuis nuair a tha mòran cùmhachdan a’ tighinn do dh’Alba.

Leis na cùmhachdan sin, bhiodh na cothroman (sòisealta) fad nas motha agus nas fhèarr; agus san t-àm ri teachd bhiodh e comasach a dh’fuirich aig an taigh no faisg, an àite a bhith a’ siubhal do àitchichean eile airson obair, mar eisimpleir, gu Lunnainn. Bhiodh cothroman ann airson buidhinn poblach mar DWP a chleachdadh an lìonra aca gus cothroman obrach is tàilleabhachdan a chur air adhart far a bheil Gàidhlig feumail no far a bheil miann ann son a’ chànain. Agus far am bi na cùmhachdan aig an DWP a’ tighinn gu Alba, feumaidh Gàidhlig a bhith an sàs ann an siostam/instituid/Roinn ùr airson Alba.

Thuirt mi gu bheil fòcas laidir an-diugh air roinn na foghlaim is craoladh, agus leis na cùmhachdan cosnaidh bhiodh cothrom an uair sin a chur iomairtean air dòigh a bhiodh an sàs ann am beatha sòiseo-eaconomach; agus bhruidhinn mi air Cairt Eòrpach nam Mion-Chànan mar tùs de bheachdan airson reachdas. Thuirt mi nach eil cothroman ann an ospadalan, ostailean is taighean-cùraim na Stàid (RA) an-diugh gus Gàidhlig a chleachdadh, fiù ’s ann an Lunnainn far a bheil Gàidheal is luchd-labhairt na Gàidhlig a’ fuireach is ag obair.

Bha mi ag ràdh cuideachd gum biodh e nas fhèarr ma tèid dleastanas airson craolaidh againn cuideachd. Thuirt mi gum biodh e nas fhèarr ma bhiodh sin a’ chuis airson Alba gu lèir agus chan eil dìreach airson seirbheisein na Gàidhlig.

Tha e airson ‘cnac na cùise’ fhaighinn, rudeigin cruadh a bhiodh math a dhol air adhart mar atharrachadh do an ath Achd na h-Alba. Thuirt e gu bheil dè sgrìobh mi bha gu math dà-sheaghach. Tha e ag iarraidh beachdan air poileasaidhean. Tha e ag iarraidh tairgse (laidir) far am bi e comasach ga chleachdadh ann an Taigh nan Cumantan.

Bidh e a’ sgrìobhadh air ais thugam ann an greis, agus thuirt e gum bidh e a’ bruidhinn ri Rhoda NicDhomnaill agus a’ dèanamh fiosrachadh coitcheann airson slìghe air adhart fhaighinn. Thuirt e ma bhios beachdan eile agam a leigeil fios thuige.

Ma tha beachdan eile aig duine sam bith a dhol air adhart le sin sgrìobh post-d/teachdaireachd thugam.

Cha do bhruidhinn mi air Còraichean a’ Chinne-Daonna no na còraichean sòisealta a thighinn bhon Roinn Eòrpa.

Faigh bloga air Wordpress.com.

Suas ↑