Lorg

Seumaidh ®

Mo bheatha agus beachdan ann am faclan

roinn-seòrsa

meadhanan sòisealta

Postair sgoilearach a rinn mi mu Latha Twitter na #Gàidhlig airson #iccs15

comhdhail

An t-seachdain seo, ghabhail mi pàirt san XVmh Còmhdhail Eadar-Nàiseanta na Ceiltis aig Oilthigh Ghlaschu.

Feumaidh mi ràdh gun robh e abair urram a bhith an sàs mar neach-taic agus cuideachd mar neach-pàirteachaidh.

‘S e deagh chothrom a bh’ ann cuideachd a bhith a’ bruidhinn ri daoine mun cho-labhairt bliadhnail ACSIB aig Aberystwyth agus Penryn, Falmouth far an d’ rinn mi pàipearan eile air a’ Ghàidhlig agus Twitter.

Tha am postair agam air Latha Twitter na Gàidhlig air Academia.org deiseal an-dràsda a leughadh air loidhne. Dìreach briog air an dealbh a-bhos gus lethbhreac ann am format pdf a luchdadh a-nuas!

Bidh mi an comhnaidh toilichte a chluintinn beachdan sam bith ò neach sam bith mun obair agam.

postair

Advertisements

Òraid a rinn mi ann am Penryn aig co-labhairt @CelticStudents – A bheil Twitter feumail do bhuidhnean leasachaidh chànain?

Madainn mhath!

Tha mi an dòchas gum faigh sibh an taisbeanadh agam cho inntinneach ris na taisbeanadhean eile gu ruige seo.

Mar ro-ràdh: Rinn mi an tràchdas agam air an cuspair seo an-uiridh agus bu toil leam toraidhean an sgrùdaidh a thoirt thugaibh.

Falmouth-Taisbeanadh.002

Seo na còig ceistean a bha agam gus an sgrùdadh a dhèanamh. Tha iad air eadar-theangachadh anns a’ Handout agaibh, ann an duilleag a h-aon.

Bha mi airson a lorg dè bha a’ tachairt san raoin gu deireadh 2013; agus an uair sin bha mi ag arraidh buidhnean leasachaidh na Gàidhlig a lorg a bha an sàs ann an Twitter agus an uair sin a lorg ciamar a bha iad ga chleachdadh.

Falmouth-Taisbeanadh.003

A’ chiad cheist rannsachaidh: ‘S e raon sònraichte a th’ ann an rannsachadh air Meadhanan Sòisealta agus Mion-Chànain. Tha an raon seo a’ leasachadh gu luath agus tha e a’ toirt dùbhlan agus cothroman gu mion-chànain, gu h-àraidh leis a’ ghluasad bho mheadhanan traidiseanta a-mhàin gu meadhanan sòisealta nam measg (Multilingual Matters, 2013).

’S e Twitter am meadhan sòisealta as ùire anns an raoin mhion-chànain na h-Eòrpa an-diugh. Thòisich ùidh aig luchd-rannsachaidh ann am meadhanan sòisealta ann an 2010 le Facebook mar chuspair ach ’s e 2011 far an do nochdadh a’ chiad rannsachadh air Twitter agus Cuimris (Honeycutt, 2011) agus le beagan mu dheidhinn Twitter ann am pàipear air meadhanan didseatach na Gàidhlig (Caimbeul, D. agus NicGhriann, E., 2011).  Thog Caimbeul is NicGhriann gairm do bhuidhnean leasachaidh na Gàidhlig a dh’obrachadh le chèile a chruthachadh roinnleachd buan gus Gàidhlig a thoirt air adhart san linn dhidseatach (Caimbeul agus NicGhriann, 2011:181).

Gu mì-fhortanach, cha deach iad fhada. Cha do mhol iad dè seòrsa dreuchd a bhiodh nas fhèarr dhaibh. Chanainn gum biodh sin feumail. Mar bhuil, thathar fhathast a’ feitheamh airson ro-innleachd, no beart-deilbh nàiseanta, anns a bheil a h-uile buidheann leasachaidh na Gàidhlig an sàs, a bhith air foillseachadh.

Ann an 2013 thàinig mòran rannsachadh a-mach airson Cuimris, Catalanais agus Gaeilge agus chaidh leabhar acadaimigeach a fhoillseachadh cuideachd.

An-uiridh, bha rannsachadh eile air Cuimris agus Frìoslannais a’ tachairt agus thòisich mi-fhèin a sgrìobhadh mu dheidhinn Twitter agus Gàidhlig far an robh mi a’ faighneachd cuin a bhios an t-àm ceart a chur Gàidhlig a-steach Twitter (Uallas, 2014) aig an co-labhairt seo ann an Aberystwyth. Beagan mìosan an dèidh sin, chaidh rannsachadh a dh’fhoillseachadh le Katarina Graffman à Stockholm far an do rinn i sgrùdadh air cleachdadh nam meadhanan le Gàidheal agus Lochlannaich òg (Graffman, 2014).

Falmouth-Taisbeanadh.004

Chaidh an rannsachadh seo a dhèanamh ro cheann a’ bhliadhna 2013. Chaidh Microsoft Excel a chleachdadh gus stòr-dàta a thogail. Cha robh e comasach anns a’ chiad dol a-mach ge-tà fichead cunntas Twitter fhaighinn aig buidhnean Gàidhlig a bha a’ sgrìobhadh ann an Gàidhlig a-mhàin.

Bha e soilleir nach biodh sin prataigeach agus mar bhuil, chaidh an riatanas seo a ìsleachadh gu leth-cheud sa cheud (50%) cleachdadh na Gàidhlig anns na fichead tuitichean mu dheireadh aig buidhnean Gàidhlig o là breith nan cunntasan.

Gus fichead cunntas fhaighinn rinn mi cinnteach gun robh an cunntas fhathast beò agus feumar gun deach an tuit mu dheireadh a chur a-mach taobh a-staigh sia seachdainean o chionn latha an sgrùdaidh; agus rinn mi cinnteach gum b’ e Gàidhlig a’ chànain a bha air a cleachdadh na bu trice na cànan eile – mar sin, nan tuiteadh buidheann 50% ann an Gàidhlig agus 51% ann an cànan eile, cha bhitheadh an cunntas seo air a chleachdadh.

Falmouth-Taisbeanadh.005

Chaidh liosta thagraichean a dhèanamh de bhuidhnean Gàidhlig air fhoillseachadh air làrach-lìn aig Bòrd na Gàidhlig agus an uair sin chaidh pròiseas-taghaidh a chruthachadh gus fichead chunntas Twitter aithneachadh.

Chaidh na buidhnean Gàidhlig a sheòrsachadh ann an trì pàirtean: Ùghdarras laghail, Dleastanas traidiseanta agus Dleastanas ùr laghail.

Chaidh na cunntasan aca a lorg air Twitter agus chaidh cunntasan dàrnach Twitter a lorg bho bhuidhnean leasachaidh na Gàidhlig cuideachd.

Bha ceumannan eile gus na toraidhean a dh’fhaighinn ach chan eil àm gu leòr sin uile a mhìneachadh gu lèir.

Falmouth-Taisbeanadh.006

A thaobh an dara cheist rannsachaidh: Bha trichead sa seachd buidhnean leasachaidh na Gàidhlig ann an Dùbhlachd dà mìle trì deug, a rèir làrach-lìn aig Bòrd na Gàidhlig, agus lorg mi nach robh ochd buidhnean deug a’ cleachdadh Gàidhlig sam bith ann an tuitichean – seo mu leth-cheud a-mach a ceud – agus lorg mi nach robh cunntasan Twitter aig còig dhaibh idir.

Falmouth-Taisbeanadh.007

Chunnaic mi cuideachd gun robh trì buidhnean leasachaidh gu math dèidheil air Twitter.

Ged a bha cunntasan aig MG Alba, Sabhal Mòr Ostaig agus Stòrlann, bha cunntasan dàrnach Twitter aca cuideachd. Bha ceithir aig MG Alba, 2 dhiubh aig Sabhal Mòr Ostaig agus dà aig Stòrlann.

Falmouth-Taisbeanadh.008

Thathar a’ faicinn anns a’ Handout, duilleag a dhà, bòrd A, gun robh aon chunntas aig MG Alba a’ sgrìobhadh ann an Gàidhlig a-mhàin (@BBCAimsir) agus gun robh còig cunntasan aig gach ìre dleastanais na Gàidhlig a’ cleachdadh Gàidhlig ann an gach tuit (@BBCAimsir, @ParlAlba, @BBCSpors, @pnanealan agus @SabhalMorOstaig).

Falmouth-Taisbeanadh.009

Bòrd A a-rithist: A rèir coimeas ann an cleachdadh eachdraidheil na Gàidhlig air stòr-dàta Indigenous Tweets thathar a’ faicinn gun d’ rinn @SabhalMorOstaig an leum as àirde bho 56.5% cleachdadh na Gàidhlig gu 100%; agus gun d’ rinn @BBCNaidheachdan an lùghdachadh nas àirde bho 91.5% cleachdadh na Gàidhlig gu 70%.

Cuideachd, thathar a’ faicinn gun robh àrdachadh ann an cleachdadh na Gàidhlig le gach cunntas ach trì: @gaelicmedia (bho 81.5% gu 75%); @BBCnaidheachdan (bho 91.5% gu 70%) agus @leughleabhar (bho 66.8% gu 60%).

Falmouth-Taisbeanadh.010

Airson an treas ceist rannsachaidh: Mar a chì sinn anns a’ Handout, duilleag a trì, bòrd B, bha gach buidheann na Gàidhlig a’ cleachdadh Twitter gus postaichean as ùire a chur a-mach no ’status updates’ mar a theirear anns a’ Bheurla.

Cha robh ach aon bhuidheann – Sabhal Mòr Ostaig – a’ cleachdadh Twitter ann an gach seòrsa. Chleachd 7 buidhnean Gàidhlig, no 10 cunntasan, Twitter gus naidheachdan a chur a-mach. B’ e sin a’ phrìomh chleachdadh Twitter le Bòrd na Gàidhlig.

Chleachd 13 cunntasan bho 9 buidhnean Gàidhlig Twitter gus còmhradh a dhèanamh leis an luchd-leantainn.

Chuir 6 buidhnean Gàidhlig 15 dealbhan a-mach air Twitter.

Chaidh 13 molaidhean a chur a-mach le 5 buidhnean air Twitter.

Chaidh tuitichean a sgrìobhadh ann an dòigh sòisealta is gu pearsanta le cunntasan aig 10 buidhnean Gàidhlig (beannachdan na Nollaige).

Falmouth-Taisbeanadh.011

A thaobh an ceathreamh ceist rannsachaidh: bidh mi a’ bruidhinn air dealbh-aithne. 

Tha fios againn gu bheil na buidhnean Gàidhlig anns an rannsachadh seo a’ sgrìobhadh tuitichean na Gàidhlig, ach thathar a’ faicinn gu bheil cuid de bhuidhnean na Gàidhlig a’ cleachdadh Gàidhlig anns an duilleag-pròifil agus anns an dealbh aca.

Thathar a’ faicinn gu bheil Gàidhlig ann an seachd dealbhan agus gu bheil Beurla ann an dealbh aig @LearnGaelicNet. ‘S e iomairt a th’ ann an LearnGaelic.net a tha ag obair le buidhnean ann an gach ìre far a bheil dleastanas-rianachail aig Clì Gàidhlig (Clì Gàidhlig, 2013).

Thathar a’ faicinn cuideachd nach eil ainm Gàidhlig gu lèir aig @gaelicmedia, @Acairbooks no LearnGaelic.

A thaobh dearbh-aithne aig LearnGaelic tha e a ’dèanamh ciall gu bheil Beurla aice ge-tà.

Cuideachd, tha e soilleir gun robh MG Alba agus Bòrd na Gàidhlig anmoch gu Twitter oir tha na cunntasan ‘@MGAlba’ agus ‘@BòrdnaGàidhlig’ aig cuideigin eile.

Falmouth-Taisbeanadh.012

Airson an còigeamh ceist rannsachaidh:

Thathar a fhaicinn ann am bòrd C, duilleag a ceither an Handout, gun deach tagaichean-hais a chleachdadh 299 uaireannan gu lèir far an robh 89 tagaichean-hais eadar-dhealaichte air cleachdadh le 17 cunntasan.

Chaidh dusan tagaichean-hais eadar-dhealaichte a chleachdadh le trì no barrachd cunntasan.

Falmouth-Taisbeanadh.013

Thathar a’ faicinn gun robh ‘Gàidhlig’, ‘Gaidhlig’ agus ‘Gaelic’ na tagaichean-hais nas bitheanta agus gur e Bòrd na Gàidhlig agus LearnGaelic.net na cunntasan as trice a tha cleachdadh ‘#Gàidhlig’.

Thathar a’ faicinn gun do cleachd mòr-chuid de na buidhnean Gàidhlig tagaichean-hais (Hash-tags) air Twitter cuideachd. Cha do chleachd @BBCNaidheachdan, @BBCAimsir no @RnASgiobaG tagaichean-hais idir.

Thathar a’ faicinn cuideachd gu bheil a’ mhòr-chuid a’ cur a-mach tuitichean gu tric; gu bheil iad a’ leantainn cunntasan eile; agus gu bheil iad a’ sgrìobhadh do chunntasan eile agus a’ sgrìobhadh fhreagairtean. Cha do chleachd @ceumannan, @LeabharlannSMO, @RnASgiobaG no @BBCNaidheachdan Twitter gus conaltradh ri luchd-leantainn.

Falmouth-Taisbeanadh.014

Mar cho-dhùnadh: Tha e fìor a ràdh gu bheil buidhnean Gàidhlig a’ cleachdadh Twitter ann an aon dhòigh no eile agus gu bheil Twitter na inneal ùr fhathast aca; ach tha e fìor a ràdh cuideachd nach eil gach buidheann Gàidhlig a’ sgrìobhadh tuitichean anns a’ Ghàidhlig.

Bha duilgheadas aig tòiseach an rannsachaidh seo far nach robh ach aon bhuidheann a’ sgrìobhadh ann an Gàidhlig a-mhàin ann an cunntas dàrnach; agus cha robh ach 21 buidhnean Gàidhlig à 37 a’ sgrìobhadh anns a’ Ghàidhlig.

Cuideachd, a-mach na 20 buidheann-tagraidh, cha robh ach còig cunntasan a’ cleachdadh Gàidhlig ann an gach tuit. Mar sin, ’s e fianais eile a th’ ann nach eil mòran Gàidhlig air a cleachdadh air Twitter a’ cur ris an fhianais aig Caulfield (2013), Caimbeul agus NicGhriann (2011).

Air an làimh eile, tha fianais againn gu bheil buidhnean Gàidhlig a’ cleachdadh Twitter, agus anns a’ Ghàidhlig. Tha iad nam buidhnean tùsaireach, mar gum biodh agus tha e math fhaicinn gu bheil MG Alba an sàs le iomadaidh chunntasa (@gaelicmedia, @FilmGAlba, @BBCNaicheachdan, @BBCAimsir, @BBCSpors agus @LearnGaelicNet).

‘S e fianais a th’ ann cuideachd gu bheil MG Alba ag obair còmhla ri buidhnean eile (BBC agus na buidhnean Gàidhlig an sàs ann an LearnGaelic.net). Tha sin a’ cur taic don mholadh agam gur e MG Alba am buidheann Gàidhlig as fhèarr gus ro-innleachd a chur air dòigh a thaobh na meadhanan sòisealta agus na meadhanan didseatach.

Ach feumaidh sinn a bhith faicealach air càite am faigh sinn am maoineachadh airson sin a dhèanamh.

Falmouth-Taisbeanadh.015

Thathar a’ faicinn gun robh MG Alba, Pàrlamaid na h-Alba agus Sabhal Mòr Ostaig an sàs ann an tachartasan mu Twitter agus cuideachd gu bheil iad a’ cleachdadh Gàidhlig ann an gach tuit a sgrìobh iad nuair an deach an rannsachadh seo a dhèanamh. Bhiodh iad math, nam bheachdsa, nam bhiodh na triùir seo ag obair còmhla air ro-innleachd ùr còmhla riumsa aig Social Media Alba. Tha e soilleir gu bheil iad a’ faighinn Twitter feumail.

Bha e math fhaicinn gun robh mòr-chuid nam buidhnean Gàidhlig an sàs ann an dòigh sòisealta agus gun robh iad a’ bruidhinn ann an còmhraidhean ri luchd-leantainn no ‘custamairean’ agus gu bheil iad dèonach tagaichean-hais a chleachdadh oir ’s e dòigh eile a’ th’ ann gus mothachadh na Gàidhlig a dhèanamh air an eadar-lìon.

Cuideachd, thòiseach buidhnean Gàidhlig dòighean ùra gus Twitter a chleachdadh mar inneal mhargaideachd gus mothachadh na Gàidhlig àrdachadh. Chleachd Oilthigh Ghlaschu taga-hais #GULnaG gus Latha na Gàidhlig a chur air adhart ann an iomairt Twitter. Shaoilinn gur e a’ chiad thuras a bha buidheann na Gàidhlig air taga-hais a chleachdadh mar phàirt de iomairt mothachadh na Gàidhlig eadar roinnean eile agus a’ phoball agus ’s e puing inntinneach a th’ ann gur e ceangal a bh’ ann eadar am film a chaidh a-steach bho oileanach aig an aon Oilthigh agus gun robh Là na Gàidhlig a’ tachairt dà mhìos ro-làimh.

Bu toil leam a ràdh gun robh an t-oileanach air brosnachadh leis an iomairt agus fàs na Gàidhlig air Twitter. Ma bhios cothrom ann san àm ri teachd rannsachadh a dhèanamh air a’ chuspair seo bhiodh e math freagairtean gu beachdan mar sin fhaighinn a-mach.

Gu mì-fhortanach, cha robh e comasach sin a dhèanamh anns an tràchdas agam agus mar sin tha mi an dòchas gum biodh cothrom agam sin a dhèanamh san ri teachd.

Falmouth-Taisbeanadh.016

Òraid aig a’ Phàrlamaid: Luach nam Meadhanan Sòisealta anns a bhith a’ leasachadh na Gàidhlig

Rinn mi taisbeanadh an-diugh aig a’ Phàrlamaid mu “Luach nam Meadhanan Sòisealta anns a bhith a’ leasachadh na Gàidhlig”. Bha mi airson na h-òraid seo a dhèanamh anns a’ Ghàidhlig ach bha duilgheadasan ann leis an inneal eadar-theangachaidh mar aon. Mar sin, seo dè bha mi airson ag ràdh – anns a’ Ghàidhlig:

Screenshot 2014-11-26 23.34.39

Feasgar math a h-uile duine. Mòran taing airson an cothrom seo a bhruidhinn air luach nam meadhanan sòisealta anns a bhith a’ leasachadh na Gàidhlig. Bidh mi a’ tòiseachadh le beagan cùl-fhiosrachadh agus an uair sin bruidhnidh mi beagan air Là Twitter na Gàidhlig agus air cothrom rannsachaidh mus an tèid mi gu co-dhùnadh.

Screenshot 2014-11-26 23.04.18

Tha mi toilichte a ràdh gu bheil mòran buidhnean na Gàidhlig an-diugh ann an comais le deich bliadhna air ais, fiù ’s sia bliadhna air ais nuair a thòisich mi Gàidhlig a dh’ionnsachadh.

An-diugh tha timcheall air dà fhichead buidhnean leasachaidh na Gàidhlig anns an roinn phoblach. Tha iad na buidhnean aig a bheil ùghdarras laghail, buidhnean aig a bheil dleastanas traidiseanta; agus buidhnean aig a bheil dleastanas ùra. Ged a tha mòran buidhnean anns an seòrsa seo, anns an fharsaingeachd chan eil iad a’ cleachdadh Gàidhlig gu tric air loidhne; agus chan eil mòran buidhnean a’ cleachdadh na meadhanan sòisealta, mar Twitter, gu tric ann an Gàidhlig. Aig tòiseach na bliadhna, cha robh ach dusan buidhnean na Gàidhlig a’ cleachdadh Gàidhlig gu tric air Twitter is Facebook (MG Alba, Bòrd na Gàidhlig, Pàrlamaid na h-Alba, Riaghaltas na h-Alba, Sabhal Mòr Ostaig UHI, Oilthigh Ghlaschu, Oilthigh Dhùn Èideann, Oilthigh na Gàidhealtachd agus nan Eilean, Comhairle nan Leabhraichean, Stòrlann, Acair Books, Pròiseact nan Ealan).

Tha buidhnean Gàidhlig eile a’ cleachdadh na meadhanan sòisealta ach chan eil iad a’ cleachdadh Gàidhlig cho tric no fiù ’s idir. Thòisich Comunn na Gàidhlig Twitter a chleachdadh am bliadhna, ach chan eil An Comann Gàidhealach a’ cleachdadh nam meadhanan sòisealta idir. Tha cunntasan Twitter is Facebook aig a’ Mhòd ge-tà. Tha na buidhnean leasachaidh traidiseanta eile na Gàidhlig a’ cleachdadh meadhanan sòisealta. Co-dhiù, ’s e argamaid a th’ ann gum bu chòir dhaibh meadhanan sòisealta a cleachdadh ann an sanasachd agus margaideachd a bhith buidhnean nas sòisealta agus nas càirdeil oir tha buaidh mhòr aca air coimhearsnachd na Gàidhlig agus na h-òigridh.

Screenshot 2014-11-26 23.04.25

Tha mi ag iarraidh bruidhinn beagan air an rannsachadh san raon gu ruige seo.

Cha deach mòran rannsachadh a sgrìobhadh air Gàidhlig ann an raon nam Meadhanan Sòisealta agus Mion-Chànain ach a-mhàin luchd-rannsachaidh bho MG Alba aig ìre gnothachais agus bho neach-rannsachaidh bho Oilthigh Cardiff (John Caulfield), neach-rannsachaidh anns na Stàitean (An t-Oll. Caomhain Scannell) agus mi-fhìn aig ìre acadaimigeach.

A thaobh rannsachadh eile air cleachdadh Twitter ann am mion-chànain, tha e soilleir gu gur e Cuimris an cànan as fhèarr anns an raoin gu ruige seo agus cuideachd gu bheil ùidh ann am Frìoslann agus Catalòinia rannsachadh air meadhanan sòisealta a dhèanamh agus mar sin gu bheil meudachd eadar-nàiseanta ann.

‘S e Dòmhnall Caimbeul is Eilean Green a rinn a’ chiad phàipear rannsachaidh far an robh fiosrachadh air cleachdadh na Gàidhlig anns na meadhanan sòisealta ann an 2013; agus an uair sin rinn mi-fhin pàipear air Twitter sa Gàidhlig airson co-labhairt ann an Aberystwyth agus rinn mi tràchdas air dè cho feumail a tha Twitter do bhuidhnean leasachaidh na Gàidhlig. San t-samhraidh thàinig pàipear a-mach bho Stockholm air cleachdadh nam meadhanan aig luchd-labhairt òga na Gàidhlig. Ach sin e. Chan d’ rinn duine sam bith rannsachadh ioma-chuimseach air cleachdadh nam meadhanan sòisealta air fad mar a rinn John Caulfield bliadhna air ais air Gàidhlig na h-Èirinn. Thuirt e aon rud gu math làidir ge-tà san rannsachadh aige. Thuirt e:

Chan eil Gàidhlig làitheil air-loidhne ach gu h-ainneamh….a rèir siostam-rangachaidh UNESCO, tha Gàidhlig ‘fleòdrach’.

Screenshot 2014-11-26 23.04.27

Ach chan eil rudan ro dhona. Tha fàs ann an cleachdadh na Gàidhlig air loidhne. Tha e soilleir bho rannsachadh aig Caoimhain Sgainneal gu bheil treand far a bheil mòran duine a’ cleachdadh Twitter le Gàidhlig agus gun robh mullach as t-samhradh de 2013 far an robh mu 150 (ceud sa leth-cheud) cunntasan air Twitter a’ cleachdadh Gàidhlig ann an seachdain agus a’ cuireadh a-mach mu 800 (ochd ceud) tuitichean – meudaich le 8000% (ochd mìle às a’ cheud) o chionn 2009.

Thathar a’ faicinn gu bheil eadar an t-Iuchar 2012 agus 2014 bha àrdachadh de 43% (chòrr is dà fhichead) de chunntasan Twitter (às a’ cheud) a’ cleachdadh Gàidhlig cuideachd. ‘S e àireamh gu math àrd agus ‘s e fianais a-rithist gu bheil ùidh a’ fàs Twitter agus nam meadhanan sòisealta a chleachdadh san t-saoghal Gàidhlig. Tha mi a’ creidsinn gu bheil seo fianais gu bheil Twitter a’ fàs luachmhòr do bhuidhnean leasachaidh na Gàidhlig oir tha coimhearsnachd Gàidhlig an sin a’ lìonrachadh.

Screenshot 2014-11-26 23.04.28

Chaidh tachartasan sònraichte a chuir air dòigh mar thràth gus Gàidhlig agus nam meadhanan sòisealta a bhrosnachadh. Seo ochd tachartasan deug (18) a rinn mi fhèin (Seumaidh Uallas, Glasgow’s Gaelic Meetup agus Social Media Alba) is buidnean phoblach (Pàrlamaid na h-Alba, MG Alba (RnanG, FilmG), Oilthigh Ghlaschu, SMO agus Comann Oileanaich na Cheiltis na h-Èirinn agus Breatainn.

Screenshot 2014-11-26 23.04.30

Screenshot 2014-11-26 23.04.31

Tha tachartasan agus nam meadhanan sòisealta a’ dol le chèile glè mhath – ann an cànan sam bith. Tha mi an dòchas gum bi buidnean leasachaidh na Gàidhlig a tha a’ cleachdadh nam meadhanan sòisealta mar-thràth deònach a-nis gus Gàidhlig a chleachdadh agus gus a’ Ghàidhlig a sgaoileadh anns na liònrachaidhean aca-fhèin. Dìreach mar a rinn mi sa Chèitean le Latha Twitter na Gàidhlig còmhla ri buidhnean leasachaidh na Gàidhlig agus buidhnean aig nach robh an sàs anns a’ Ghàidhlig mar Comunn Ball-Coise na h-Alba.

Screenshot 2014-11-26 23.04.33

Seo na toraidhean air an sgrìon.

Bha mi glè thoilichte leis an latha agus tha mi glè thaingeil do gach neach is buidheann a bha an sàs air an latha agus aig an ìre planadh. Bha e gu shònraichte math tuit sa Ghàidhlig fhaicinn air an latha siud bhon a’ Phrìomh mhinistear! Bha faisg air ceithir mìle tuitaichean air an latha siud. An-diugh, tha fàs cuideachad ann an cleachdadh an taga-hais Gàidhlig gu 50-60 tuitaichean ann an dà latha an àite 30 tuitaichean ann an seachdain mar a bha e ro Là Twitter na Gàidhlig.

Rinn BBC Alba glè mhath air an latha cuideachd – bha altan air an reidio is telebhisean, agus tha duilleag air an làrach-lìn aca fhathast le aithris eadar-nàiseanta.

A dhol air adhart don ath Là Twitter na Gàidhlig, seo na h-amasan a th’ agam – bu toil leam àireamhan nas fhèarr faicinn, bhiodh e math airson gach buidheann leasachaidh na Gàidhlig a bhith an sàs gus an fhacail a sgaoileadh agus am bliadhna bu toil leam mòran ùidh fhaicinn bho chompanaidhean prìomhadeach.

Screenshot 2014-11-26 23.04.35

‘S ann am muinntir a tha luach. Tha cleachdadh na meadheanan sòisealta a’ fàs gach bliadhna.

‘S ann am buidhnean leasachaidh a tha cumhachd. Tha fios agam nan sgrìobhadh gach buidheann leasachaidh na Gàidhlig anns a’ Ghàidhlig bho àm gu àm, ma bhios ro-innleachd aca sin a dhèanamh, ann an tuit no post air Facebook bhiodh mòran ùidh ann an Gàidhlig agus bhiodh mòran duine taobh a-muigh a’ chànan mothachail air a’ Ghàidhlig. Ach bhiodh e math rannsachadh dhèanamh mar fianais.

‘S ann an co-obraichean eadar-nàiseanta a tha cothroman. ’S e cànan eadar-nàiseanta a th’ anns a’ Ghàidhlig. Bhiodh e math airson sgioba rannsachaidh na Gàidhlig a bhith ag obair còmhla ri sgioba ann an Alba Nuadh agus còmhla ri luchd-rannsachaidh na Cuimris agus mion-chànain eile airson sgrùdadh a dhèanamh gus tuigse nas fhèarr fhaighinn mu dheidhinn càirdeas eadar na meadhanan sòisealta agus Gàidhlig an-diugh.

‘S ann an rannsachadh a tha luach.

‘S ann am Meadhanan Sòisealta a tha luach airson coimhearsnachd agus gnòthachas.

Screenshot 2014-11-26 23.04.37

A bheil luach ann am meadhanan sòisealta do bhuidhnean leasachaidh na Gàidhlig?

Chanainn gu bheil luach do bhuidhnean leasachaidh na Gàidhlig oir tha Gàidhlig na pàirt de choimhearsnachd na h-Alba aig ìre nàiseanta far a bheil mòran co-fharpais airson goireasan agus mar sin co-fharpais eadar buidhnean Gàidhlig fhèin. Tro na buinn-stèidh aca, tha cumhachd aig buidhnean Gàidhlig a bhith co-fharpaiseil agus cuideachd a bhith ag obair le chèile nas fhaisge – gu h-àraidh an aghaidh bagairtean mar seirbheisean agus goireasan ann am Beurla. Gus sin a dhèanamh, bu chòir do bhuidhnean Gàidhlig taic a tharraing bho dhaoine agus coimhearsnachdan dìreach mar an coimhearsnachd air-loidhne. Ach gu ruige seo, chan eil tuigse mhath air nan coimhearsnachdan sòisealta air loidhne agus tha feum ann airson rannsachadh na Gàidhlig a dhèanamh aig an aon ìre mar A social network analysis of Irish language use in Social Media le Paul Caulfield.

Tha Gàidhlig fhathast fo bhagairt agus tha meadhanan sòisealta feumail mar inneal gus a’ chànan beò a chumail agus gus ùidh a chumail anns a’ chànain leis a’ ghinealach nas òige. Tha mi a’ tuigsinn nach eil sgilean teicneòlas aig gach neach anns na buidnean leasachaidh na Gàidhlig. ach tha meadhanan sòisealta luachmhòr oir tha iad a’ toirt cothrom a choimhead air cleachdadh de poileasaidhean cànain a-rithist a tha stèidhichte air teòirigean na 20mh linn agus bu chòir do bhuidhnean Gàidhlig a bhith fosgailte do theòirigean agus dòighean ùra na 21mh linn a tha ag obair ann an dòigh eadar-chuspaireil gus Gàidhlig a thoirt air adhart. Tha e a’ toirt cothrom do bhuidhnean gus luchd-obrach nas òige aig a bheil sgilean teicneolas ann am meadhanan sòisealta fhastadh cuideachd.

’S e innealan luachmhòr a th’ ann am meadhanan sòisealta do bhuidhnean Gàidhlig agus am bùird fiosrachadh a chumail ann an cùisean Gàidhlig aig ìre freumhan a’ choimhearsnachd. Airson luchd-planaidh na Gàidhlig, ’s e inneal feumail a th’ ann Gàidhlig a thomhais agus ann an comais le mion-chànain eile mar Cuimris, Gàidhlig na h-Èirinn agus Frìoslannais. Ach nas cudromaiche, dhomhsa, ’s e gu bheil nam meadhanan sòisealta na innealan conaltraidh math gus drochaid a chruthachadh eadar an ginealach nas òige agus an ginealach nas aosta de luchd-labhairt na Gàidhlig.

Dè cho luachmhòr ’s a tha nam Meadhanan Sòisealta? Uill, tha sin an eisimeil air mothachadh dhaoine agus ciamar a tha daoine ga cleachdadh – dìreach mar Gàidhlig fhèin.

Frìoslann, Frìoslannais agus Latha Twitter #Frysk

Provinsjehûs Fryslân / Provinciehuis Friesland (Tùs: Provincie Fryslân)

 

Pàrlamaid na Frìoslann – Co-fharpais Aithris (Tachartas Là Twitter na Frìoslannais)

Bidh mi nam aoigh aig co-fharpais aithris anns a’ Phàrlamaid an seo a-nochd. ‘S e tachartas a th’ ann a tha pàirt dhen phrògram airson Latha Twitter na Frìoslannais a-màireach – 17.04.14 far am bi duine air feadh Frìoslann a’ dol gu Twitter gus pàirt a gabhail ann an còmhradh nas motha ann am Frìoslannais. Tha iad a’ cleachdadh an taga-hais #Frysk sin a dhèanamh. Tha mi air a bhith ag ionnsachadh abairt no dhà ann am Frìoslannais, ach tha dùil agam cuideachd a bhith a’ toirt abairt no dhà sa Ghàidhlig thuca cuideachd! Bhiodh sin mìorbhaileach!

Tha an cànan seo beagan mar Albais agus ’s e prìomh chànan a bh’ ann an seo gus deireadh an 16mh linn (1598) nuair a thionndaidh cànan na stàit bho Fhrìoslannais gu Duitseach. Ach fiù ’s an-diugh, tha dualchas beairteach an seo a thaobh litreachas na Frìoslannais, agus tha e soilleir dhomh gu bheil na daoine an seo glè mhoiteil air an dualchas litreachas aca.

Abe Brouwer, bàrd is sgrìobhadair (18.09.1901 – 18.03.1985)

Abe Brouwer
Abe Brouwer

Tha sgeulachd beag agam, air an cuspair seo, bhon tùras mu dheireadh a bha mi ann am Friesland. Bha mi ann son a’ chiad thuras an-uiridh, san t-Sultain, agus bha mi glè fhortanach a bhith a’ fuireach anns an aon àite-fuirich mar Marieke Brouwer à Franeker, ’s e nighean-mhic Abe Brouwer a th’ innte.

‘S e bàrd ainmeal a th’ ann an Abe agus chaidh film a dhèanamh air a’ chiad nobhail aige “De Gouden Swipe” (a‘ Chuip òir) a bha air foillseachadh ann an 1941.

‘S e co-là breith aige san t-Sultain agus bha Marieke a’ dol dhachaigh gus cèilidh a dhèanamh air a teaghleach ann am Franeker. Tha i a’ fuireach faisg air Amsterdam an-diugh. ‘S e tè snog a th’ innte agus tha sinn a’ cumail ann an touch.

Sgrìobh Abe nobhailean, bàrdachd agus rosg eile. Rinn e mòran airson a’ chànain. Tha piòs air Wikipedia cuideachd mu a dheidhinn.

Nobhail le Abe Brouwer
Bho nobhail le Abe Brouwer

Sgioba Latha Twitter #Frysk

Tha mi a’ creidsinn gum bi Diardaoin an darna no treas Là Twitter ann am Frìoslann. Bidh mi an sàs anns an sgioba Twitter aig oifisean Afûk ann an Leeuwarden gus sùil a chumail air an taga-hais Frysk agus gus ath-thuitichean no retweets mar a chanas iad a dhèanamh. Tha mi cinnteach gum bi mi ag ionnsachadh bhon sgioba agus gum bi iad a thoirt deagh fhiosrachadh agus eolas thugam a thoir air ais gu Alba.

An uiridh rinn iad bhideo agus tha ùidh agam Vine a chleachdadh an turas seo. ‘S e inneal gu math ùr agamsa ach fheuch mi sin an-dè agus tha e gu math furasta a chleachdadh agus tha na fiomachean eile air an làrach lin gu math inntineach cuideachd. Tha iad na fiolmaichean glè ghoirid.

Cuideachd, an uiridh fhuair Afûk airgead a dhèanamh rannsachadh agus thàing sin gu chrioch ann am Màrt. Chaidh aithisg air sgrìobhadh sa phàipearean an seo agus bha ceann-naidheachd ann a leughadh: “Tha Twitter a’ cumail Frìoslannais beò”.

Nuair a tha daoine a’ faicinn Friòslannais ann an Tuit no post tha na cothroman nas fhearr a bhth a leantainn an còmhradh an am Frioslannais, agus mar sin cumail a chleachdadh an canan. Seo am priomh adhbhar a thòisich Praat Mar Fryske Twitterdei mar phroiseact. ‘S e cothrom a th’ ann air loidhne gus Frioslannais a chleachdadh. ‘S e iomairt glè mhath a th’ ann gu h-àraidh airson daoine nach eil mòran misneach an cànan a chleachdadh anns a’ chiad dol a-mach. A rèir Afûk, tha e fiù ’s nas fhearr nuair a tha riaghaltas, pàrlamaid is daoine ainmeil an sàs san latha gus misneach a thoirt agus a dh’fhàs dhan coimhearsnachd agus an cànan fhèin a bhrosnachadh.

Tha na meadhanan sòisealta cudromach an seo

‘S e subhachas a th’ ann am Fryske Twitterdei de chànan agus aithne-dearbh ann am meadhanan sòisealta. Tha an latha seo a’ toirt cothrom agus misneach do dhaoine a tha beagan  damacraich Frìoslannais a chleachdadh air meadhanan sòisealta gu h-àraidh nuair a chì iad gu bheil daoine ainmeil, companaidhean, riaghaltas agus pàrlamaid an sàs agus a’ gabhail pàirt san subhachasan.

Na h-òganaich agus rannsachadh ùr air cleachdadh de Fhrìoslannais air meadhanan sòisealta

Tha na meadhanan sòisealta rud mòr anns Na Tìrean Ìsle, mar a tha e ann an Alba, ach anns an sgìre seo – Frìoslann far a tha daoine a bruidhinn Frìoslnnais bho thùs, tha e nas cudromaiche. A rèir rannsachadh a rinn charaid agam, Lysbeth aig Fryske Akademy, tha ceithir fhichead sa h ochd deug as a cheud de oigridh a’ cleachdadh na meadhanan sòisealta (98%). Tha ceither fhichead sa sia as a cheud a’cleachdadh Facebook, Trì fichead sa sia deug as a cheud (76%) a’cleachdadh Twitter agus tha cithir fhichead sa coig deug as a cheud (95%) a’ cleachdadh Whats App.

Tha na h-oganaich a’ cleachdadh Frìoslannais air Twitter agus Facebook le fichead sa deich (30%) as a cheud de dhaoine òg agus leth-cheud as a cheud (50%) de oigridh a’ cleachdadh Whatsapp anns a Frìoslannais. Tha na h-oganaich a’cleachdadh Frioslannais air na meadhanan sòisealta nas motha na inbhiche eadar aois trichead and ceithread bliadhna dh’aois.

Là Twitter na Gàidhlig

Latha Twitter na Gàidhlig 01.05.2014
Latha Twitter na Gàidhlig 01.05.2014

Thèid Là Twitter na Gàidhlig air a’chiad latha dhen Chèitean – ann an dà sheachdain. Leugh mi an-dè gum bi Mike Ruiseal pàirt a ghabhail. Tha sin gu math cudromach gu h-àraidh air sgàth gu bheil dìreach ceithir laithean às dèidh ’s e Latha Eòrpa a th’ ann. Tha mi a’ creidsinn gu bheil e gu math samhlaichail, gu h-àraidh nuair a tha mi an seo a’ cuidicheadh an sgioba Twitter Frìoslannais.

Bidh Pàrlamaid na h-Alba agus Alba Aosmhor pàirt a gabhail cuideachd. Bidh Oilthigh Dhùn Èideinn, Lèirsinn agus Sabhal Mòr Ostaig an sàs agus chuala mi bho cuideigein ann an Kuala Lumpar, Malaysia ag ràdh gum bi esan an sàs cuideachd.

‘S e amas an latha seo airson taga hais Gàidhlig a bhith a’ treandadh. Tha mi an dòchas gum biodh sin comasach. ‘S e deagh dhòigh a th’ ann a dhèanamh mothachadh na Gàidhlig anns an àrainneachd Twitter.

Bhiodh e math airson a h-uile duine ag èisteachd pàirt a gabhail san latha seo – fiù ’s na daoine ag ràdh nach eil ùidh aca, aig deireadh an latha, ’s e subhachas na Gàidhlig a th’ ann agus rudeigin spòrs.

Làrach-lìn: http://lanagaidhlig.wordpress.com/ agus #Gàidhlig

Naidheachdan mun Leabhraichean-d Ghàidhlig

Fhuair mi teachdaireachd bho Clàr a-raoir a thaobh leabhraichean-d Ghàidhlig! ‘S e deagh naidheachd a th’ann – nam bheachdsa. Thuirt Clàr mar freagairt air mo bhlog gum bi iad a’ sgrìobhadh do ùghdarran a bha an sàs san sgèama Ùr-Sgeul airson cead nan leabraichean a reic air loidhne mar leabhraichean-d.

‘S e foillsichear Gàidhlig a th’ann an Clàr, agus a rèir an cunntas Twitter aca, tha iad ag obair neo-eisimeileach agus saor-thoileach.

Seo dè sgrìobh am buidheann:

Hi A Sheumais a charaid

Deagh naidheachd (tha sinn an dochas?). Theid a h-uile leabhar Ur-Sgeul a chur ann an cruth diodsatach – ma tha na h-ughdaran fhein ga iarraidh agus deonach – eadar seo agus deireadh 2014 (ma cheadaicheas an uine dhuinn!). Tha sinn air toiseachadh. Bidh sinn a’ cur fios gu na h-ughdaran. Tha sin a’ ciallachadh gu faod corr is 30 nobhail agus cruinneachadh de sgeulachdan goirid a bhith ann, an uine nach bi ro fhada, ma theid leinn. Bidh CLAR a’ deanamh sin agus cumaidh sinn fiosrachadh riut.

Cuideachd, theid Air Cuan Dubh Drilseach le Tim Armstrong (foillsichte le CLAR) a dheanamh mar leabhar didsiotach cuideachd, nas fhaide air a’ bhliadhna seo.

Leis gach deagh dhurachd,

CLAR
@clargaidhlig

 

Leabhraichean-d Gàidhlig

Ìmpireachd (Scottish Gaelic) By: Iain F. MacLeòid
luchdachaidh a-nuas

Bha mi airson leabhraichean ùr leughadh air mo thablaid an-uiridh. Dh’fheitheamh mi 14 mìosan gus cheannaich mi a’ chiad leabhar-d agam. B’ urrainn dhomh sin dhèanamh aig www.kobobooks.com agus cheannaich mi Ìmpireachd, an leabhar a leugh mi an-uiridh aig oilthigh, ach ’s e leabhar fìor mhath a th’ ann, nam bheachdsa. Tha leabhraichean-d Gàidhlig eile cuideachd aig Kobo Books.

luchdachaidh a-nuas
luchdachaidh a-nuas
luchdachaidh a-nuas
luchdachaidh a-nuas

‘S e leabhar Ùr-Sgeul a th’ ann an Ìmpireachd. Chuala mi aig co-labhairt gun deach pròiseact Ùr-sgeul a dùnadh am-bliadhna, agus a rèir Fòram na Gàidhlig, chaidh an làrach aig Ùr-Sgeul a dùnadh ann an 2011. Gu mì-fhortanach airson cuid ùghdaran, cha bhi gach leabhar a’ tighinn a-mach mar leabhar-d a rèir na cùmhnantan aca. Ach chan eil e neo-chomasach a chur gach leabhar bho sreath Ùr-Sgeul air loidhne.  Bu choir Comhairle nan Leabharichean a bhith ag obair leis na ùghdaran airson sin a dhèanamh is leabhraichean-d a dhèanamh.

San Damhair 2011, Rinn mi am film seo. Bha mi a’ gearain air Facebook mu dheaidhinn dìth na leabhraichean-d ann an Gàidhlig. Sgrìobh mi: 


Why is it I can buy a book that’s over 100 years old really easily from the Internet, and I can’t buy a modern book – that I need to read for my degree – anywhere in the world? Why aren’t Gaelic books available to download to my Kindle? Get it sorted!!!

“}” href=”https://www.facebook.com/video/video.php?v=1861959808280#” id=”.reactRoot[0]” indigenous=”true” style=”background-color: white; color: #6d84b4; cursor: pointer; font-family: ‘lucida grande’, tahoma, verdana, arial, sans-serif; font-size: 11px; line-height: 14px; text-decoration: initial;” title=”Like this item”>‘S toil ·  · Unfollow post · Co-roinn · Edit · 18 October 2011

Ma bhios Oilthigh Ghlaschu a’ cleachdadh “An Oidhche Mus Do Sheol Sinn” an ath bhliadhna, am bi an leabhar seo ri làimh?


‘e-book’ air ‘An Seotal’

Mìneachadh ann an An Seotal airson ‘e-book’ – www.anseotal.org.uk

Na gabh dragh oirbh mu nam Meadhanan Sòisealta! Tweet is bi glic!

Na gabh dragh oirbh mu nam Meadhanan Sòisealta! Tweet is bi glic!

Tha Twitter agus Facebook a’ sìor fhàs bitheanta, ach chan eil mòran daoine iad cleachdadh sa Ghàidhlig. Thug Seumaidh Uallas (@SeumasUallas), eòlaiche nam Meadhanan Sòisealta is oileanach ann an conaltradh aig Sabhal Mòr Ostaig, beachd air nan adhbharan agus thug e fuasglaidhean a chur air adhart. Seo am pìos aige:
Dh’ ionnsaich mi puing inntinneach nuair a ghabh  mi a’ chathair aig pannail deasbaid Gàidhlig aig Seachdain nam Meadhanan Sòisealta ann an Glaschu san t-Sultain. Dh’ ionnsaich mi gu bheil eagal air daoine Gàidhlig a sgrìobhadh air sgàth nach robh tòrr misneachd aca ga dhèanamh, ach a rèir a’ phannail bha droch Gàidhlig nas fhèarr seach gun a bhith a’ cleachdadh cleachdadh Gàidhlig sam bith. Tha mise a’ smaointinn gum bi sin na dheagh thòiseachadh.
Bha mi a’ dèanamh beagan rannsachaidh air an eadar-lion, agus a rèir alt a lorg mi bho cheangal air Fòram na Gàidhlig, tha luchd-saidheans a’ creidsinn  gum bi Facebook, YouTube is teacs a’ dol a shàbhaladh cànanan ann an cunnart. Bha mi a’ smaointinn, uill, ’s docha, ach cha dèan sin a’ chuis mur a h-eil mòran dhaoine aig a bheil Gàidhlig a’ cleachdadh a’ chànain. Bu thoil leam a ràdh, gu bheil a’ mhòr-chuid de  dhaoine ga cleachdadh ann an Gàidhlig nan luchd-ionnsachaidh. Tha mi-fhèin a’ cleachdadh Gàidhlig leis nam meadhanan sòisealta nuair a tha mi a’ sgrìobhadh pìos airson mo bhlog, ag obair air mo dhuilleagan air Facebookno air mo chunntasan Twitter. Tha mi a’ faicinn gach latha cunntasan Twitter is Facebook le ainmean Gàidhlig a’ cleachdadh Beurla a-mhàin – fiù ’s nuair a tha fios agam gu bheil Gàidhlig aca. Mar sin, tha e coltach gu bheil trioblaid fhathast aig buidhnean  is daoine aig a bheil Gàidhlig sin a dhèanamh.
Nam bheachdsa, ’s e dragh a th’ ann leis an dearbh-aithne aca; agus tha adhbhar agam airson sin a ràdh. Nuair a bha mi ann an coinneamh o chionn goirid le tè òg a tha ag obair sna meadhanan Gàidhlig thuirt i gu bheil meadhanan mar Twitter is Facebook rud beag Sasannach agus gum bu chòir dhuinn an cleachdadh ann am Beurla. Chuir sin dragh orm. Tha nam Meadhanan Sòisealta math airson Gàidhlig a chleachdadh anns a’ chiad dol a-mach. Mar sin, tha e cinnteach gu bheil feum ann an-dràsta airson foghlam ann an conaltradh (foillseachadh) a dhèanamh air nam Meadhanan Sòisealta. Tha am foghlam sin a’ tòiseachadh co-dhiù. Thoisich e aig Seachdain nam Meadhanan Sòisealta, agus an dèidh sin aig Pàrlamaid na h-Alba far an robh nam meadhanan sòisealta airson Gàidhlig  air beachdaichidh aig fòram neo-fhoirmeil a chaidh a  chur air dòigh leis an t-seirbheis Ghàidhlig an sin.
A thaobh cleachdadh nam Meadhanan Sòisealta airson Gàidhlig a bhrosnachadh tha deagh eisimpleir làithreach ann. Tha mi a’ leantainn an còmhradh eadar Artair MacCarmaig (@artmaccarmaig) is Edinburgh Evening News (@scotsmanpaper) air Facebook is Twitter – tha gach litir air  fhoillseachadh air loidhne mar pdf.[1]Tha Artair a’ sgrìobhadh litrichean an aghaidh litir aig John Gibson a bha air foillseachadh air an darna latha dhen Dàmhair agus bu thoil leis leisgeul bhon paipear naidheachd.[2] 
Leugh mi gu bheil gearain bho sgrìobhadairean aig an Scotsman oir tha Artair a’ cleachdadh nam Meadhanan Sòisealta. Ach thuirt Artair: “I am doing so [a’ foillseachadh na litrichean air loidhne] because, unlike John Gibson, I do not have access to a, seemingly unfettered, column in a newspaper and it is important that prejudices are aired.”; agus tha mi ag aontachadh leis. Anns an eisimpleir seo, ’s urrainn dhuinn fhaicinn air a’ chiad taobh gu bheil e comasach a chleachdadh nam meadhanan traidiseanta [pàipearan naidheachd] claon-bhreithean a sgaoileadh a thaobh Gàidhlig; agus air an darna thaobh, tha e follaiseach gu bheil nam meadhanan sòisealta feumail airson beachdan ceart a sgaoileadh, agus gu bheil Twitter is Facebook ag obair glè mhath còmhla ris na meadhanan traidiseanta mar litrichean.
Tha mi a’ tuigsinn gu bheil na meadhanan sòisealta ag obair an comain leis na dòighean traidiseanta; agus gu bheil na dòighean traidiseanta air an  cleachdadh gu bitheanta le daoine aig a bheil Gàidhlig. Tha mi a’ tuigsinn cuideachd nach tig ri càil dòighean ùra mar nam Meadhanan Sòisealta ann an Gàidhlig aig an àm seo. Ach bu thoil leam rudeigin a dhèanamh a chuidich leis an adhartais dhen chleachdadh nam Meadhanan Sòisealta ann an Gàidhlig. Bhiodh e math airson aonadan fhoghlaim sna meadhanan sòisealta is blogging (blogachadh) fhaicinn gu h-àraidh air cùrsa Gàidhlig is Conaltradh aig Sabhal Mòr Ostaig air sgàth nach eil fòcas aig a’ chùrsa seo air dòighean tradiseanta. Tha mi an dòchas gum biodh a’ cholaiste fosgailte don bheachd seo.

[Seo am pìos a sgrìobh mi airson measadh ann an clas Craoladh is Foillseachadh mar phàirt dhen cùrsa Gàidhlig is Conaltradh aig SMO]

Latha na Gàidhlig aig Pàrlamaid na h-Alba – Fòram mu dheidhinn teicneòlas agus na meadhanan sòisealta ann an Gàidhlig

Chòrd an Latha Ghàidhlig rium ann an Dùn Èideann am feasgar seo aig Pàrlamaid na h-Alba. Thoisich an latha agam le fòram mu dheidhinn teicneòlas agus na meadhanan sòisealta ann an Gàidhlig.

Seachdain nam Meadhanan Sòisealta Ghlaschu 2012

Bha an tachartas ’na chois pannail deasbaid aig Seachdain nam Meadhanan Sòisealta am bliadhna a chuir mi air dòigh san t-Sultain far an robh deasbad air cleachdadh na Gàidhlig, feum airson Apps ann an Gàidhlig, leabhraichean-dealain, Blogging agus cleachdadh na Meadhanan Sòisealta ann an sgoiltean.

A rèir oifigear leasachaidh Gàidhlig:

Tha an latha seo ag amas air buidhnean poblach agus buidnean Gàidhlig. ‘S e amas an latha a bhith a’ co-roinn deagh chleachdadh agus a bhith a’ coimhead air dòighean gus Gàidhlig a chur air adhart tro na meadhanan sòisealta agus tro bhathar bog.

Thug Michael Bauer (@AkerbeltzAlba), ceannard Akerbeltz, taisbeanadh inntinneach air a’ chuspair “Tha Gàidhlig air a’ choimpiutair agad”. Bha seo cothrom fiosrachaidh air na tha ri làimh a thaobh bathar-bog na Gàidhlig a chur air adhart tro na meadhanan sòisealta agus tro bhathar bog – airson liosta faic iGaidhlig.

As dèidh sin, thug Alison Lang (@AlisonLang), bull a’ bhùird aig Clì Gàidhlig, taisbeanadh air LearnGaelic.net as leth Clì Gàidhlig. ‘S e goireas air-loidhne nàiseanta airson luchd-ionnsachaidh a th’ ann an LearnGaelic.net.

An uair sin, thug Alasdair (seirbheis Ghàidhlig) is Linda (seirbheis fiosrachaidh) bhon a’ Phàrlamaid taisbeanadh a thaobh chleachdadh na Gàidhlig sna meadhanan sòisealta agus na leasanan a dh’ionnsaich sinn bhom blog Gàidhlig agus air na h-inbhirean Twitter Gàidhlig is Beurla aca gu ruige seo (@ParlAlba is @ScotParl).

An dèidh na taisbeanaidhean, chaidh sinn timcheall a’ bhùird. Ann am bùithtean-obrach a’ coimhead air dòighean gus Gàidhlig a chur air adhart tro na meadhanan sòisealta, bhruidhinn sinn air ceistean mar brosnachadh luchd-ionnsachaidh, a’ toirt air daoine le Gàidhlig a bhith ga cleachdadh sna meadhanan sòisealta, agus a’ togail inbhe na Gàidhlig am measg luchd na Beurla tro na meadhanan sòisealta.

Chaidh mi chun a’ choinneamh de Bhuidheann Thar-Phartaidh na Gàidhlig às dèidh am fòram seo agus an uair sin chaidh mi chun a deasbaid Gàidhlig BT Alba. ‘S e a chuirt dheireannach a bh’ ann dhen cho-fharpais eadar Sgoil MhicNeacail is Acadamaidh Rìoghail Bhaile Dhubhthaich. Tha Acadamaidh Rìoghail Bhaile Dhubhthaich air Deasbad BT Alba 2012 a bhuannachadh agus is e seo a’ chiad turas a tha an sgoil air na cuairtean deireannach a ruighinn. Dhearbh Eòghann Peutan agus Breigha Mhoireasdain gur e iadsan a bha airidh air a’ phrìomh dhuais. ‘S math a rinn iad.

Air an rathad air ais dhan cholaiste, bha mi a’ suidhe air an trèana leis an tidsear – Ruba – dhen sgioba seo agus thuirt i dhomhsa a ràdh ‘hàlo’ gu Meg Bateman, a caraid. Bha an sgioba fhathast air bhioran – agus bha sinn a’ bruidhinn sa Gàidhlig fad an turas suas gu Inbhir Nis! Bha siud math.

Sgrìobh Pàrlamaid na h-Alba pìos sa bhlog aice mun latha cuideachd.

Le Seumaidh Uallas (@SeumasUallas)

Co-labhairt airson Coimhearsnachdan aig Pàrlamaid na h-Alba

Image © Scottish Parliamentary Corporate Body – 2012.
Licensed under the Open Scottish Parliament Licence v1.0. 

Aithris dhen latha

Luchd-leantainn ùr is teachdaireachd a’ gabhail taing dhomh!

Bha mi moiteil a ghabh pàirt anns na ceathramh Co-Labhairt airson Coimhearsnachdan aig Pàrlamaid na h-Alba “Understanding Your Parliament” ann an Dùn Èideann an-diugh. Bha mi ann mar neach-eòlais ann am Meadhanan Sòisealta agus bha mi a bhruidhinn mu dheidhinn mar a chleachd mi Twitter is Facebook a choitich ris na Buill Phàrlamaid na h-Alba agus airson iomairtean. Bha beagan sgàth orm aig tòiseach an latha ach shocraich mi fhèin mus do thoisich a’ chiad bùth-obrach às dèidh bruidhinn ri Elizabeth, Emma is Sean. Rinn mi dà bhùth-obrach fad an latha. ‘S e a’ chiad uair a bh’ ann gun d’ rinn mi pannail mar seo aig ìre àrd mar seo agus tha mi toilichte a ràdh gun deach e uabhasach math! Aig lòn bha mi a’ bruidhinn ri Murray (faic an dealbh) agus bha mòran dragh air mus tàinig e chun na co-labhairt mu dheidhinn cleachdadh nam meadhanan sòisealta. Aon latha às dèidh, bha e a’ sgrìobhadh drannd (no Tweet) dhomh!

Measadh de 13.11.2012

Image © Scottish Parliamentary Corporate Body – 2012
Licensed under the Open Scottish Parliament Licence v1.0 

A rèir measadh na co-labhairt thàinig 187 riochdairean bho buidhinn choimhearsnachd am measg an t-sluaigh is beag chun na co-labhairt. Bha latha glè fheumail airson na riochdairean agus bha ùidh aig a h-uile duine ann a fhaighinn a-mach mar a tha am pàrlamaid ag obair agus mar a tha e comasach a bhi an sàs ann an obair aig a’ Phàrlamaid agus na BPA aca. Chòrd na bùithtean-obrach ris na riochdairean cuideachd. Seo earrann bhon measadh (sa Bheurla):

Issues / Themes Raised During Workshops

Scottish Parliament Twitter account has 9000 followers and tweets between 5-8 times per day.
Content ranges from business, events, questions, calls for evidence

Image © Scottish Parliamentary Corporate Body – 2012.
Licensed under the Open Scottish Parliament Licence v1.0 

.
Nearly all MSPs have a website, approx. 94% use twitter and facebook. It enables them to engage with the community. They tend to use Twitter more informally and Facebook for reporting more community based activities.

Many MSPs will “retweet” and this can be used by charities to reach more followers.

Twitter.com/ScotParl
Twitter.com/SP_LocalGovt
Twitter.com/parlalba
Twitter.com/Jamie_Wallace
Tweetfeed can be used to manage blogs, Facebook and twitter
Tweetreach can be used to monitor activity in response to your tweet
www.google.com/alerts using keywords reports can be generated and emailed to you.

Cruthaich làrach-lìn no bloga an-asgaidh air WordPress.com.

Suas ↑