Lorg

Seumaidh ®

Mo bheatha agus beachdan ann am faclan

roinn-seòrsa

Meadhanan na Gàidhlig

Naidheachdan mun Leabhraichean-d Ghàidhlig

Fhuair mi teachdaireachd bho Clàr a-raoir a thaobh leabhraichean-d Ghàidhlig! ‘S e deagh naidheachd a th’ann – nam bheachdsa. Thuirt Clàr mar freagairt air mo bhlog gum bi iad a’ sgrìobhadh do ùghdarran a bha an sàs san sgèama Ùr-Sgeul airson cead nan leabraichean a reic air loidhne mar leabhraichean-d.

‘S e foillsichear Gàidhlig a th’ann an Clàr, agus a rèir an cunntas Twitter aca, tha iad ag obair neo-eisimeileach agus saor-thoileach.

Seo dè sgrìobh am buidheann:

Hi A Sheumais a charaid

Deagh naidheachd (tha sinn an dochas?). Theid a h-uile leabhar Ur-Sgeul a chur ann an cruth diodsatach – ma tha na h-ughdaran fhein ga iarraidh agus deonach – eadar seo agus deireadh 2014 (ma cheadaicheas an uine dhuinn!). Tha sinn air toiseachadh. Bidh sinn a’ cur fios gu na h-ughdaran. Tha sin a’ ciallachadh gu faod corr is 30 nobhail agus cruinneachadh de sgeulachdan goirid a bhith ann, an uine nach bi ro fhada, ma theid leinn. Bidh CLAR a’ deanamh sin agus cumaidh sinn fiosrachadh riut.

Cuideachd, theid Air Cuan Dubh Drilseach le Tim Armstrong (foillsichte le CLAR) a dheanamh mar leabhar didsiotach cuideachd, nas fhaide air a’ bhliadhna seo.

Leis gach deagh dhurachd,

CLAR
@clargaidhlig

 

Advertisements

Sàr Sgilean Rèidio – Latha a h-aon

Tha mi a’ gabhail pàirt ann an cùrsa goirid aig Fàs, Sabhal Mòr Ostaig an deireadh sheachdain seo a dh’ ionnsachadh sgìlean rèidio. Bha an-diugh a’ chiad latha, agus chòrd e rium gu leòr.

Bha dusanar eile an seo còmhla rium. Thoisich an latha le fàilte is furan bhon stìuìreadh na cùrsaichean goirid agus an dèidh chaidh sinn sios gu Studio Fàs. An sin, rinn sinn eacarsaichean drama mar blàthaich le cleasaiche-còmhnaidh a’ cholaiste. Às dèidh, choinnich sinn cleasaiche agus thug e Top Tips dhuinn air cleachdadh ar guth air an rèidio. Leantainn blasad goirid na buithtean-obrach a bhith sinn a’ dèanamh a-maireach: a’ dèanamh agallamhan, deasaiche agus a’ sgrìobhadh plotaichean airson drama. An uair sin, gabh sinn lòn. Às dèidh lòn, rinn sinn beagan comadaidh le neach-stiùireadh aig Comedy Unit.

 
Rinn sinn mòran an-diugh, tòrr ann an aon latha ’s mar sin tha mi gu math sgìth! Tha mi a’ dèanamh fiughair ri a-maireach agus na weekends eile san t-àm ri teachd…

Leabhraichean-d Gàidhlig

Ìmpireachd (Scottish Gaelic) By: Iain F. MacLeòid
luchdachaidh a-nuas

Bha mi airson leabhraichean ùr leughadh air mo thablaid an-uiridh. Dh’fheitheamh mi 14 mìosan gus cheannaich mi a’ chiad leabhar-d agam. B’ urrainn dhomh sin dhèanamh aig www.kobobooks.com agus cheannaich mi Ìmpireachd, an leabhar a leugh mi an-uiridh aig oilthigh, ach ’s e leabhar fìor mhath a th’ ann, nam bheachdsa. Tha leabhraichean-d Gàidhlig eile cuideachd aig Kobo Books.

luchdachaidh a-nuas
luchdachaidh a-nuas
luchdachaidh a-nuas
luchdachaidh a-nuas

‘S e leabhar Ùr-Sgeul a th’ ann an Ìmpireachd. Chuala mi aig co-labhairt gun deach pròiseact Ùr-sgeul a dùnadh am-bliadhna, agus a rèir Fòram na Gàidhlig, chaidh an làrach aig Ùr-Sgeul a dùnadh ann an 2011. Gu mì-fhortanach airson cuid ùghdaran, cha bhi gach leabhar a’ tighinn a-mach mar leabhar-d a rèir na cùmhnantan aca. Ach chan eil e neo-chomasach a chur gach leabhar bho sreath Ùr-Sgeul air loidhne.  Bu choir Comhairle nan Leabharichean a bhith ag obair leis na ùghdaran airson sin a dhèanamh is leabhraichean-d a dhèanamh.

San Damhair 2011, Rinn mi am film seo. Bha mi a’ gearain air Facebook mu dheaidhinn dìth na leabhraichean-d ann an Gàidhlig. Sgrìobh mi: 


Why is it I can buy a book that’s over 100 years old really easily from the Internet, and I can’t buy a modern book – that I need to read for my degree – anywhere in the world? Why aren’t Gaelic books available to download to my Kindle? Get it sorted!!!

“}” href=”https://www.facebook.com/video/video.php?v=1861959808280#” id=”.reactRoot[0]” indigenous=”true” style=”background-color: white; color: #6d84b4; cursor: pointer; font-family: ‘lucida grande’, tahoma, verdana, arial, sans-serif; font-size: 11px; line-height: 14px; text-decoration: initial;” title=”Like this item”>‘S toil ·  · Unfollow post · Co-roinn · Edit · 18 October 2011

Ma bhios Oilthigh Ghlaschu a’ cleachdadh “An Oidhche Mus Do Sheol Sinn” an ath bhliadhna, am bi an leabhar seo ri làimh?


‘e-book’ air ‘An Seotal’

Mìneachadh ann an An Seotal airson ‘e-book’ – www.anseotal.org.uk

Na gabh dragh oirbh mu nam Meadhanan Sòisealta! Tweet is bi glic!

Na gabh dragh oirbh mu nam Meadhanan Sòisealta! Tweet is bi glic!

Tha Twitter agus Facebook a’ sìor fhàs bitheanta, ach chan eil mòran daoine iad cleachdadh sa Ghàidhlig. Thug Seumaidh Uallas (@SeumasUallas), eòlaiche nam Meadhanan Sòisealta is oileanach ann an conaltradh aig Sabhal Mòr Ostaig, beachd air nan adhbharan agus thug e fuasglaidhean a chur air adhart. Seo am pìos aige:
Dh’ ionnsaich mi puing inntinneach nuair a ghabh  mi a’ chathair aig pannail deasbaid Gàidhlig aig Seachdain nam Meadhanan Sòisealta ann an Glaschu san t-Sultain. Dh’ ionnsaich mi gu bheil eagal air daoine Gàidhlig a sgrìobhadh air sgàth nach robh tòrr misneachd aca ga dhèanamh, ach a rèir a’ phannail bha droch Gàidhlig nas fhèarr seach gun a bhith a’ cleachdadh cleachdadh Gàidhlig sam bith. Tha mise a’ smaointinn gum bi sin na dheagh thòiseachadh.
Bha mi a’ dèanamh beagan rannsachaidh air an eadar-lion, agus a rèir alt a lorg mi bho cheangal air Fòram na Gàidhlig, tha luchd-saidheans a’ creidsinn  gum bi Facebook, YouTube is teacs a’ dol a shàbhaladh cànanan ann an cunnart. Bha mi a’ smaointinn, uill, ’s docha, ach cha dèan sin a’ chuis mur a h-eil mòran dhaoine aig a bheil Gàidhlig a’ cleachdadh a’ chànain. Bu thoil leam a ràdh, gu bheil a’ mhòr-chuid de  dhaoine ga cleachdadh ann an Gàidhlig nan luchd-ionnsachaidh. Tha mi-fhèin a’ cleachdadh Gàidhlig leis nam meadhanan sòisealta nuair a tha mi a’ sgrìobhadh pìos airson mo bhlog, ag obair air mo dhuilleagan air Facebookno air mo chunntasan Twitter. Tha mi a’ faicinn gach latha cunntasan Twitter is Facebook le ainmean Gàidhlig a’ cleachdadh Beurla a-mhàin – fiù ’s nuair a tha fios agam gu bheil Gàidhlig aca. Mar sin, tha e coltach gu bheil trioblaid fhathast aig buidhnean  is daoine aig a bheil Gàidhlig sin a dhèanamh.
Nam bheachdsa, ’s e dragh a th’ ann leis an dearbh-aithne aca; agus tha adhbhar agam airson sin a ràdh. Nuair a bha mi ann an coinneamh o chionn goirid le tè òg a tha ag obair sna meadhanan Gàidhlig thuirt i gu bheil meadhanan mar Twitter is Facebook rud beag Sasannach agus gum bu chòir dhuinn an cleachdadh ann am Beurla. Chuir sin dragh orm. Tha nam Meadhanan Sòisealta math airson Gàidhlig a chleachdadh anns a’ chiad dol a-mach. Mar sin, tha e cinnteach gu bheil feum ann an-dràsta airson foghlam ann an conaltradh (foillseachadh) a dhèanamh air nam Meadhanan Sòisealta. Tha am foghlam sin a’ tòiseachadh co-dhiù. Thoisich e aig Seachdain nam Meadhanan Sòisealta, agus an dèidh sin aig Pàrlamaid na h-Alba far an robh nam meadhanan sòisealta airson Gàidhlig  air beachdaichidh aig fòram neo-fhoirmeil a chaidh a  chur air dòigh leis an t-seirbheis Ghàidhlig an sin.
A thaobh cleachdadh nam Meadhanan Sòisealta airson Gàidhlig a bhrosnachadh tha deagh eisimpleir làithreach ann. Tha mi a’ leantainn an còmhradh eadar Artair MacCarmaig (@artmaccarmaig) is Edinburgh Evening News (@scotsmanpaper) air Facebook is Twitter – tha gach litir air  fhoillseachadh air loidhne mar pdf.[1]Tha Artair a’ sgrìobhadh litrichean an aghaidh litir aig John Gibson a bha air foillseachadh air an darna latha dhen Dàmhair agus bu thoil leis leisgeul bhon paipear naidheachd.[2] 
Leugh mi gu bheil gearain bho sgrìobhadairean aig an Scotsman oir tha Artair a’ cleachdadh nam Meadhanan Sòisealta. Ach thuirt Artair: “I am doing so [a’ foillseachadh na litrichean air loidhne] because, unlike John Gibson, I do not have access to a, seemingly unfettered, column in a newspaper and it is important that prejudices are aired.”; agus tha mi ag aontachadh leis. Anns an eisimpleir seo, ’s urrainn dhuinn fhaicinn air a’ chiad taobh gu bheil e comasach a chleachdadh nam meadhanan traidiseanta [pàipearan naidheachd] claon-bhreithean a sgaoileadh a thaobh Gàidhlig; agus air an darna thaobh, tha e follaiseach gu bheil nam meadhanan sòisealta feumail airson beachdan ceart a sgaoileadh, agus gu bheil Twitter is Facebook ag obair glè mhath còmhla ris na meadhanan traidiseanta mar litrichean.
Tha mi a’ tuigsinn gu bheil na meadhanan sòisealta ag obair an comain leis na dòighean traidiseanta; agus gu bheil na dòighean traidiseanta air an  cleachdadh gu bitheanta le daoine aig a bheil Gàidhlig. Tha mi a’ tuigsinn cuideachd nach tig ri càil dòighean ùra mar nam Meadhanan Sòisealta ann an Gàidhlig aig an àm seo. Ach bu thoil leam rudeigin a dhèanamh a chuidich leis an adhartais dhen chleachdadh nam Meadhanan Sòisealta ann an Gàidhlig. Bhiodh e math airson aonadan fhoghlaim sna meadhanan sòisealta is blogging (blogachadh) fhaicinn gu h-àraidh air cùrsa Gàidhlig is Conaltradh aig Sabhal Mòr Ostaig air sgàth nach eil fòcas aig a’ chùrsa seo air dòighean tradiseanta. Tha mi an dòchas gum biodh a’ cholaiste fosgailte don bheachd seo.

[Seo am pìos a sgrìobh mi airson measadh ann an clas Craoladh is Foillseachadh mar phàirt dhen cùrsa Gàidhlig is Conaltradh aig SMO]

Latha na Gàidhlig aig Pàrlamaid na h-Alba – Fòram mu dheidhinn teicneòlas agus na meadhanan sòisealta ann an Gàidhlig

Chòrd an Latha Ghàidhlig rium ann an Dùn Èideann am feasgar seo aig Pàrlamaid na h-Alba. Thoisich an latha agam le fòram mu dheidhinn teicneòlas agus na meadhanan sòisealta ann an Gàidhlig.

Seachdain nam Meadhanan Sòisealta Ghlaschu 2012

Bha an tachartas ’na chois pannail deasbaid aig Seachdain nam Meadhanan Sòisealta am bliadhna a chuir mi air dòigh san t-Sultain far an robh deasbad air cleachdadh na Gàidhlig, feum airson Apps ann an Gàidhlig, leabhraichean-dealain, Blogging agus cleachdadh na Meadhanan Sòisealta ann an sgoiltean.

A rèir oifigear leasachaidh Gàidhlig:

Tha an latha seo ag amas air buidhnean poblach agus buidnean Gàidhlig. ‘S e amas an latha a bhith a’ co-roinn deagh chleachdadh agus a bhith a’ coimhead air dòighean gus Gàidhlig a chur air adhart tro na meadhanan sòisealta agus tro bhathar bog.

Thug Michael Bauer (@AkerbeltzAlba), ceannard Akerbeltz, taisbeanadh inntinneach air a’ chuspair “Tha Gàidhlig air a’ choimpiutair agad”. Bha seo cothrom fiosrachaidh air na tha ri làimh a thaobh bathar-bog na Gàidhlig a chur air adhart tro na meadhanan sòisealta agus tro bhathar bog – airson liosta faic iGaidhlig.

As dèidh sin, thug Alison Lang (@AlisonLang), bull a’ bhùird aig Clì Gàidhlig, taisbeanadh air LearnGaelic.net as leth Clì Gàidhlig. ‘S e goireas air-loidhne nàiseanta airson luchd-ionnsachaidh a th’ ann an LearnGaelic.net.

An uair sin, thug Alasdair (seirbheis Ghàidhlig) is Linda (seirbheis fiosrachaidh) bhon a’ Phàrlamaid taisbeanadh a thaobh chleachdadh na Gàidhlig sna meadhanan sòisealta agus na leasanan a dh’ionnsaich sinn bhom blog Gàidhlig agus air na h-inbhirean Twitter Gàidhlig is Beurla aca gu ruige seo (@ParlAlba is @ScotParl).

An dèidh na taisbeanaidhean, chaidh sinn timcheall a’ bhùird. Ann am bùithtean-obrach a’ coimhead air dòighean gus Gàidhlig a chur air adhart tro na meadhanan sòisealta, bhruidhinn sinn air ceistean mar brosnachadh luchd-ionnsachaidh, a’ toirt air daoine le Gàidhlig a bhith ga cleachdadh sna meadhanan sòisealta, agus a’ togail inbhe na Gàidhlig am measg luchd na Beurla tro na meadhanan sòisealta.

Chaidh mi chun a’ choinneamh de Bhuidheann Thar-Phartaidh na Gàidhlig às dèidh am fòram seo agus an uair sin chaidh mi chun a deasbaid Gàidhlig BT Alba. ‘S e a chuirt dheireannach a bh’ ann dhen cho-fharpais eadar Sgoil MhicNeacail is Acadamaidh Rìoghail Bhaile Dhubhthaich. Tha Acadamaidh Rìoghail Bhaile Dhubhthaich air Deasbad BT Alba 2012 a bhuannachadh agus is e seo a’ chiad turas a tha an sgoil air na cuairtean deireannach a ruighinn. Dhearbh Eòghann Peutan agus Breigha Mhoireasdain gur e iadsan a bha airidh air a’ phrìomh dhuais. ‘S math a rinn iad.

Air an rathad air ais dhan cholaiste, bha mi a’ suidhe air an trèana leis an tidsear – Ruba – dhen sgioba seo agus thuirt i dhomhsa a ràdh ‘hàlo’ gu Meg Bateman, a caraid. Bha an sgioba fhathast air bhioran – agus bha sinn a’ bruidhinn sa Gàidhlig fad an turas suas gu Inbhir Nis! Bha siud math.

Sgrìobh Pàrlamaid na h-Alba pìos sa bhlog aice mun latha cuideachd.

Le Seumaidh Uallas (@SeumasUallas)

Na Meadhanan agus Na Geamannan Parailimpeach

Seo a’ chiad pìos obair-dachaigh a rinn mi sa chlas sgrìobhadh agam am-bliadhna. Ma tha beachd sam bith air sin bhiodh e math a chluintinn bhuat.


Na Geamannan Parailimpeach[1]
Na Meadhanan
Cha do choimhead mi na geamaichean seo ach chunnaic mi na Geamannan Oilimpeach. Chunnaic mi fosgladh nan Geamannan Parailimpeach ach bha cus sanasan-reic ann air mo shon. Nuair a bha mi a’ smaointinn air sin, thàinig e a-steach orm nach eil na Geamannan Parailimpeach aig an aon ìre mar na Geamannan Oilimpeach. Gun teagamh, bha iad ann an clas ìochdarach agus chan eil sin math gu h-àraid a thaobh co-ionnannachd!
Cha do leugh mi mòran a thaobh a’ chuspair seo sa Ghàidhlig. Anns an iris làithreach de Chothrom, leugh mi pìos beag anns an ro-ràdh le DJ aig Clì Gàidhlig – ach bha e ag ràdh gu bheil na planaichean Gàidhlig ann an Alba mòran nas cudromaiche! Cha robh alt sam bith air a sgrìobhadh le Naidheachdan BBC; no ann am blog politigeach aig Niall O’ Gallagher; no fiù ’s ann am blogaichean Gàidhlig eile air an eadar-lìon.
Cha chuala mi mòran air an radio no air an telebhisean sa Ghàidhlig mu na geamannan seo. Chuala mi dìreach dà phrògram aig Coinneach MacÌomhair air Radio nan Gàidheal agus bha e bruidhinn mu na tachartasan seo [2].Bhruidhinn Coinneach mu na Geamannan Parailimpeach air ceathramh is siathamh an t-Sultain airson cairteal uair gach àm. Leth uair gu lèir, agus bha Coinneach ann an Lunnainn aig a’ Phàirc Oilimpeach airson aon gu trì seachdain! Nam bheachdsa, cha robh sin gu leòr.
Dealbh: Còir Lethbhreac  a’ Chrùin

A thaobh nam meadhanan Gàidhlig, shaoilinn gum bhiodh e nas fhèarr mòran Gàidhlig a chleachdadh ann an aithrisean mu tachartasan mòra eadar-nàiseanta. Tha mi a’ smaointinn gu bheil seo gu math cumhang a thaobh leasachadh na Gàidhlig anns an fharsaingeachd. Tha na meadhanan Gàidhlig gu math leisg a thaobh naidheachd is tachartasan a tha a’ tachairt air feadh Alba, na Roinn Eòrpa ’s an t-saoghal. Carson nach robh prògraman sònraichte ann mar ‘Trusadh’ no Eòrpa mu na geamaichean seo? Bha fhios againn fad ceithir bliadhna gun tigeadh iad gu Lunnainn! Bha Lunnainn 2012 na deagh cothrom a chleachdadh Gàidhlig agus a tharraing tòrr luchd-amhairc chun a’ chànain ach mar as àbhaist cha do bhuain buidhnean Gàidhlig maorach fhad is a bha an tràigh ann. Mo nàire orrasan!


[2] 04/09/12– Aithris air na Geamannan Parailimpeach ann an Lunnainn còmhla ri Iain Macleòid, beatha Sun Myung Moon agus beachd air cò a bu chòir a-dhol na àite agus dè na dùbhlain a tha aig clann a tha ciorramach a tha ri spòrs; 06/09/2012–  A’ cuimhneachadh air prògraman Telebhisean as na h-ochdadan, aithris bho na Geamannan Parailimpeach ann an Lunnainn còmhla ri Iain Macleòid, Chrissie Lawson a’ toirt iomradh air na h-Albannaich a rinn dachaigh anns an Abhainn Dhearg ann an Canada agus an t-seachdain seo se Niall Iain Dòmhnallach a bhios a’ rannsachadh Tasglann Phàipearan Naidheachd Bhreatainn.

Cruthaich làrach-lìn no bloga an-asgaidh air WordPress.com.

Suas ↑